Một kỳ lương sai thường không sai ở công thức. Nó sai ở chỗ dữ liệu chấm công chưa được trưởng bộ phận xác nhận, một quyết định tăng lương chưa được cập nhật, hoặc một khoản trừ vượt giới hạn luật cho phép mà không ai để ý.
Quy trình tính lương tồn tại để chặn đúng những chỗ đó: ai làm việc gì, vào ngày nào, dựa trên giấy tờ nào, và ai ký duyệt trước khi tiền rời tài khoản. Bài này trình bày quy trình 9 bước cho mỗi kỳ lương, các mốc pháp lý năm 2026 cần đúng, và phần riêng cho doanh nghiệp mới thành lập chuẩn bị kỳ lương đầu tiên.

Doanh nghiệp mới thành lập: 5 việc phải xong trước kỳ lương đầu tiên
Doanh nghiệp mới thường bắt đầu tính lương khi đã sắp đến ngày trả. Làm vậy thì kỳ lương đầu tiên sẽ phải tính theo những quy định chưa kịp viết ra, và lúc sửa lại thì đã có người nhận sai. Năm việc dưới đây nên xong trước khi nhân viên đầu tiên đi làm.
1. Thang lương, bảng lương và định mức lao động
Theo Điều 93 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động phải xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở tuyển dụng, thoả thuận mức lương trong hợp đồng và trả lương. Nơi có tổ chức đại diện người lao động thì phải tham khảo ý kiến tổ chức đó, và phải công bố công khai tại nơi làm việc trước khi thực hiện. Từ năm 2021, doanh nghiệp không còn phải gửi thang bảng lương cho cơ quan quản lý nhà nước về lao động.
2. Mức lương không thấp hơn lương tối thiểu vùng
Mức lương tối thiểu từ 01/01/2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP:
| Vùng | Mức lương tối thiểu tháng |
|---|---|
| Vùng I | 5.310.000 đồng |
| Vùng II | 4.730.000 đồng |
| Vùng III | 4.140.000 đồng |
| Vùng IV | 3.700.000 đồng |
Doanh nghiệp có đơn vị, chi nhánh ở nhiều địa bàn thì áp mức lương tối thiểu theo địa bàn nơi đơn vị, chi nhánh đó hoạt động. Ví dụ công ty có văn phòng ở vùng I và nhà xưởng ở vùng III thì phải áp hai mức khác nhau cho hai nhóm người lao động.
3. Quy chế lương và kỳ hạn trả lương
Quy chế lương trả lời ba câu: lương gồm những khoản nào, tính thế nào, trả vào ngày nào. Điều 97 Bộ luật Lao động 2019 quy định người hưởng lương tháng được trả một tháng một lần hoặc nửa tháng một lần; người hưởng lương theo giờ, ngày, tuần nếu trả gộp thì không quá 15 ngày một lần. Chọn một ngày trả lương cố định và ghi vào quy chế, vì mọi mốc khác trong quy trình sẽ tính ngược từ ngày đó.
4. Đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội đúng hạn
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (hiệu lực 01/07/2025), người sử dụng lao động nộp hồ sơ đăng ký tham gia cho cơ quan bảo hiểm xã hội trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc (khoản 1 Điều 28). Luật cũng mở rộng diện bắt buộc sang lao động làm việc không trọn thời gian có tiền lương trong tháng từ mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất trở lên; hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên vẫn thuộc diện bắt buộc như trước.
5. Nguồn dữ liệu chấm công
Quyết định trước dữ liệu công lấy từ đâu: máy chấm công vân tay, máy FaceID, thẻ RFID, hay bảng công do tổ trưởng ghi. Hãy chốt luôn ai được sửa công và sửa theo giấy tờ gì. Bước này hay bị bỏ qua, và đó là nguồn của phần lớn khiếu nại về lương sau này.
Quy trình tính lương 9 bước cho mỗi kỳ
Bảng dưới đây giả định doanh nghiệp trả lương tháng một lần vào ngày 10 tháng sau. Anh/chị thay các mốc theo ngày trả lương của mình. Nguyên tắc là mỗi bước có một người chịu trách nhiệm và một hạn chót.
| # | Việc | Người phụ trách | Mốc gợi ý |
|---|---|---|---|
| 1 | Chốt dữ liệu công — tổng hợp giờ công, ca làm, đi trễ về sớm, nghỉ phép, nghỉ không lương, làm thêm giờ | Bộ phận chấm công | Ngày 1–2 |
| 2 | Đối soát công với bộ phận — gửi bảng công cho trưởng bộ phận xác nhận, giải quyết khiếu nại công | Trưởng bộ phận | Ngày 2–3 |
| 3 | Cập nhật biến động — người mới vào, người nghỉ việc, quyết định tăng lương, phụ cấp mới, thay đổi người phụ thuộc | Nhân sự | Ngày 3 |
| 4 | Tính thu nhập — lương theo thời gian hoặc sản phẩm, lương làm thêm giờ, phụ cấp, thưởng | Chuyên viên tiền lương | Ngày 4–5 |
| 5 | Tính bảo hiểm và thuế TNCN — trích phần người lao động đóng, tính thuế theo biểu lũy tiến | Chuyên viên tiền lương | Ngày 5 |
| 6 | Các khoản trừ khác — tạm ứng, bồi thường thiệt hại (đúng giới hạn luật), đoàn phí | Chuyên viên tiền lương | Ngày 5 |
| 7 | Kiểm tra và phê duyệt — so với kỳ trước, soát các dòng biến động bất thường, trình trưởng phòng và giám đốc | Trưởng phòng nhân sự, giám đốc | Ngày 6–7 |
| 8 | Chi trả và gửi bảng kê — lệnh chuyển khoản, gửi phiếu lương cho từng người | Kế toán, nhân sự | Ngày 10 |
| 9 | Lưu hồ sơ và hạch toán — lưu bảng lương đã duyệt, chứng từ chi, kết chuyển kế toán | Kế toán | Sau ngày 10 |

Các công thức phải đúng năm 2026
Lương theo thời gian
Lương thực tế = Mức lương tháng × Số ngày công thực tế ÷ Số ngày công chuẩn của tháng. Ngày công chuẩn nên lấy theo số ngày làm việc thực của từng tháng. Nếu dùng một con số cố định như 26 thì tháng dài và tháng ngắn sẽ lệch, và cần ghi rõ cách tính này trong quy chế lương.
Lương làm thêm giờ
Theo khoản 1 Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương làm thêm giờ tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả của công việc đang làm, ít nhất bằng:
- 150% vào ngày thường;
- 200% vào ngày nghỉ hằng tuần;
- 300% vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương, chưa kể tiền lương ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người hưởng lương ngày.
Làm việc vào ban đêm và làm thêm giờ vào ban đêm còn được trả thêm theo khoản 2 và khoản 3 của cùng điều này. Hai khoản này cộng dồn với nhau, nên ca đêm là chỗ bảng tính hay thiếu tiền nhất.
Bảo hiểm bắt buộc
Phần người lao động đóng là 10,5% trên tiền lương tháng đóng bảo hiểm: 8% bảo hiểm xã hội, 1,5% bảo hiểm y tế, 1% bảo hiểm thất nghiệp. Phần doanh nghiệp đóng là 21,5%. Tiền lương đóng không thấp hơn lương tối thiểu vùng. Mức trần đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế từ 01/07/2026 là 50.600.000 đồng/tháng, bằng 20 lần mức tham chiếu 2.530.000 đồng theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP.
Thuế thu nhập cá nhân
Từ 01/01/2026, thu nhập từ tiền lương, tiền công áp biểu thuế lũy tiến 5 bậc. Mức giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Bảo hiểm bắt buộc − Giảm trừ bản thân − Giảm trừ người phụ thuộc
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thuế suất |
|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu đồng | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu đồng | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu đồng | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu đồng | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu đồng | 35% |
Xem chi tiết cách áp giảm trừ ở bài giảm trừ gia cảnh 2026.
Ba giới hạn pháp lý hay bị vi phạm trong quy trình lương
| Giới hạn | Quy định | Chỗ hay sai |
|---|---|---|
| Khấu trừ lương | Điều 102 BLLĐ 2019: chỉ được khấu trừ để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản; người lao động có quyền được biết lý do; mức khấu trừ hằng tháng không quá 30% tiền lương thực trả sau khi trích nộp bảo hiểm bắt buộc và thuế TNCN | Trừ lương để phạt vi phạm nội quy, hoặc trừ một lần toàn bộ thiệt hại vượt 30% |
| Trả lương chậm | Điều 97 BLLĐ 2019: vì lý do bất khả kháng thì không được chậm quá 30 ngày; chậm từ 15 ngày trở lên phải đền bù ít nhất bằng tiền lãi của số tiền trả chậm, tính theo lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1 tháng của ngân hàng nơi mở tài khoản trả lương | Coi việc trả chậm vài tuần là chuyện nội bộ, không tính khoản đền bù |
| Bảng kê trả lương | Khoản 3 Điều 95 BLLĐ 2019: mỗi lần trả lương phải thông báo bảng kê cho người lao động, ghi rõ tiền lương, tiền lương làm thêm giờ, tiền lương làm việc vào ban đêm, nội dung và số tiền bị khấu trừ (nếu có) | Chỉ chuyển khoản mà không gửi phiếu lương, hoặc phiếu lương chỉ ghi số tổng |
Khoản tạm ứng lương được trừ lại theo thoả thuận giữa hai bên. Nên tách tạm ứng thành một cột riêng trên bảng lương, không gộp vào cột “khấu trừ khác”, để khi đối chiếu với giới hạn 30% không bị lẫn.
Checklist trước khi bấm duyệt bảng lương
- Bảng công đã có xác nhận của từng trưởng bộ phận
- Người mới vào trong kỳ được tính từ đúng ngày bắt đầu làm việc; người nghỉ việc tính đến đúng ngày chấm dứt
- Mọi thay đổi mức lương, phụ cấp đều có quyết định hoặc phụ lục hợp đồng kèm theo
- Không ai có mức lương dưới lương tối thiểu vùng nơi mình làm việc
- Làm thêm giờ ban đêm đã cộng đủ các khoản theo Điều 98
- Tiền lương đóng bảo hiểm nằm trong khoảng sàn và trần
- Giảm trừ gia cảnh dùng mức 2026; số người phụ thuộc khớp hồ sơ đã đăng ký
- Không dòng nào có khoản khấu trừ vượt 30%
- Những người có thực lĩnh chênh hơn 30% so với kỳ trước đã được soát lại lý do
- Phiếu lương cho từng người ghi đủ các mục theo khoản 3 Điều 95
Mẹo kiểm tra nhanh: so tổng quỹ lương kỳ này với kỳ trước, rồi giải thích phần chênh lệch bằng các biến động đã cập nhật ở bước 3. Phần chênh không giải thích được thường là lỗi công thức hoặc lỗi dữ liệu công.
Khi nào bảng tính không còn đủ
Doanh nghiệp vài chục người có thể chạy quy trình này bằng Excel, với điều kiện có một file mẫu chuẩn và người giữ file hiểu công thức. Anh/chị có thể bắt đầu từ mẫu bảng lương Excel đã có sẵn các cột bảo hiểm và thuế năm 2026.
Excel bắt đầu thành rủi ro khi có nhiều ca, nhiều mức phụ cấp, hoặc vài trăm người trở lên. Lúc đó bước 1, bước 2 và bước 7 chiếm phần lớn thời gian, và lỗi thường nằm ở dữ liệu ghép từ nhiều file. Nếu đang cân nhắc chuyển sang phần mềm, xem thêm so sánh các phần mềm tính lương 2026 và tiêu chí chọn.
Muốn rà lại quy trình lương hiện tại trước kỳ lương tới?
Đặt lịch tư vấn miễn phí →Thông tin trong bài mang tính tham khảo, cập nhật tháng 9/2026 theo Bộ luật Lao động 2019, Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Nghị định 293/2025/NĐ-CP, Nghị định 161/2026/NĐ-CP và Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi 2025. Doanh nghiệp nên tham vấn chuyên gia pháp lý lao động cho trường hợp cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Quy trình tính lương trong doanh nghiệp gồm những bước nào?
Chín bước: chốt dữ liệu công; đối soát công với trưởng bộ phận; cập nhật biến động nhân sự và mức lương; tính thu nhập gồm lương, làm thêm giờ, phụ cấp, thưởng; tính bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân; tính các khoản trừ khác; kiểm tra và phê duyệt; chi trả kèm bảng kê cho từng người; lưu hồ sơ và hạch toán.
Doanh nghiệp mới thành lập cần chuẩn bị gì trước kỳ lương đầu tiên?
Năm việc: xây dựng và công bố thang lương, bảng lương theo Điều 93 Bộ luật Lao động 2019; bảo đảm mức lương không thấp hơn lương tối thiểu vùng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP; ban hành quy chế lương có ngày trả lương cố định; đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc (khoản 1 Điều 28 Luật BHXH 2024); và thống nhất nguồn dữ liệu chấm công cùng quy tắc sửa công.
Doanh nghiệp có phải nộp thang lương, bảng lương cho cơ quan nhà nước không?
Không. Từ khi Bộ luật Lao động 2019 có hiệu lực, doanh nghiệp tự xây dựng thang lương, bảng lương, tham khảo ý kiến tổ chức đại diện người lao động nếu có, và công bố công khai tại nơi làm việc trước khi áp dụng, không phải gửi cho cơ quan quản lý nhà nước về lao động.
Công ty được trừ lương nhân viên tối đa bao nhiêu mỗi tháng?
Theo Điều 102 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương để bồi thường thiệt hại do làm hư hỏng dụng cụ, thiết bị, tài sản, và mức khấu trừ hằng tháng không quá 30% tiền lương thực trả sau khi trích nộp bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân.
Trả lương chậm thì doanh nghiệp phải làm gì?
Theo Điều 97 Bộ luật Lao động 2019, trường hợp bất khả kháng thì không được chậm quá 30 ngày. Nếu chậm từ 15 ngày trở lên, doanh nghiệp phải đền bù ít nhất bằng số tiền lãi của khoản trả chậm, tính theo lãi suất huy động tiền gửi kỳ hạn 1 tháng do ngân hàng nơi mở tài khoản trả lương công bố tại thời điểm trả lương.












































