Bức tranh pháp lý HR 2026 — vì sao là năm “cập nhật kép”?
Thông thường mỗi năm bộ phận nhân sự chỉ phải cập nhật 1–2 thông số (lương tối thiểu, mức đóng bảo hiểm). Năm 2026 đặc biệt vì các thay đổi chia làm 2 đợt: đợt 01/01/2026 (lương tối thiểu vùng, biểu thuế TNCN mới, giảm trừ gia cảnh mới, miễn thuế tăng ca) và đợt 01/07/2026 (lương cơ sở tăng → trần BHXH thay đổi giữa năm). Doanh nghiệp dùng hệ thống thủ công phải sửa công thức lương ít nhất 2 lần trong năm — mỗi lần là một nguồn rủi ro sai sót và bị truy thu khi thanh tra.
1. Lương tối thiểu vùng 2026 — tăng 7,2% từ 01/01/2026
Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, lương tối thiểu vùng áp dụng cho khu vực doanh nghiệp tăng bình quân 7,2% từ ngày 01/01/2026:
| Vùng | Mức tháng 2026 | Tăng so 2025 |
|---|---|---|
| Vùng I | 5.310.000 đ | +350.000 đ |
| Vùng II | 4.730.000 đ | +320.000 đ |
| Vùng III | 4.140.000 đ | +280.000 đ |
| Vùng IV | 3.700.000 đ | +250.000 đ |
Đây cũng là mức sàn đóng BHXH bắt buộc — nhà máy đông công nhân cần rà lại toàn bộ mức lương đóng bảo hiểm. Chi tiết: Lương tối thiểu vùng 2026 — mức mới và việc HR cần làm.
2. Thuế TNCN 2026 — biểu 5 bậc, giảm trừ mới, miễn thuế tăng ca
Ba thay đổi cùng hiệu lực 01/01/2026:
- Biểu thuế còn 5 bậc (5% – 10% – 20% – 30% – 35%), ngưỡng 35% nâng lên trên 100 triệu đồng/tháng → xem cách tính kèm ví dụ.
- Giảm trừ gia cảnh tăng: bản thân 15,5 triệu đồng/tháng; người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng → xem mức mới và thủ tục đăng ký.
- Miễn thuế toàn bộ tiền tăng ca, ca đêm — thay đổi tác động lớn nhất tới nhà máy sản xuất → xem giải thích đầy đủ.
Trang chuyên sâu về tự động hóa nghiệp vụ này: Phần mềm tính thuế TNCN 2026.
3. Lương cơ sở tăng từ 01/07/2026 — trần BHXH lên 50,6 triệu
Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, lương cơ sở tăng từ 2.340.000 lên 2.530.000 đồng/tháng kể từ 01/07/2026. Lương cơ sở áp dụng cho khu vực nhà nước, nhưng kéo theo thay đổi quan trọng cho doanh nghiệp tư nhân: trần đóng BHXH = 20 × lương cơ sở tăng từ 46,8 lên 50,6 triệu đồng/tháng. Mọi nhân sự có lương trên 46,8 triệu đều thay đổi mức đóng từ kỳ lương tháng 7. Checklist hành động: Lương cơ sở 01/07/2026 — 4 việc HR phải làm.
4. Bảo hiểm bắt buộc 2026 — tỷ lệ đóng và mức sàn/trần
Tổng tỷ lệ đóng BHXH bắt buộc, BHYT, BHTN năm 2026 là 32% tiền lương làm căn cứ đóng:
| Quỹ | Doanh nghiệp | Người lao động |
|---|---|---|
| Hưu trí – tử tuất | 14% | 8% |
| Ốm đau – thai sản | 3% | — |
| TNLĐ – BNN | 0,5% | — |
| Bảo hiểm thất nghiệp | 1% | 1% |
| BHYT | 3% | 1,5% |
| Tổng | 21,5% | 10,5% |
Căn cứ: Luật BHXH 2024, Luật Việc làm 2025, Nghị định 188/2025/NĐ-CP, Nghị định 158/2025/NĐ-CP. Chi tiết: Tỷ lệ đóng BHXH – BHYT – BHTN 2026 và mức đóng tối thiểu – tối đa theo vùng. Giải pháp kê khai tự động: Phần mềm khai báo BHXH CoreHRM.
5. Các quy định HR cần theo dõi xuyên suốt năm
| Quy định | Nội dung chính | Rủi ro nếu vi phạm |
|---|---|---|
| Giới hạn làm thêm giờ | ≤40 giờ/tháng; ≤200 giờ/năm (ngành đặc thù ≤300 giờ/năm) — Điều 107 BLLĐ 2019 | Phạt hành chính, tranh chấp lao động |
| Phụ cấp ca đêm | Ít nhất 30% lương giờ ban ngày; làm thêm ban đêm cộng thêm 20% | Truy trả lương + phạt |
| Báo cáo sử dụng lao động | 2 kỳ/năm: trước 25/05 và trước 25/11 (NĐ 145/2020/NĐ-CP) | Phạt 2–6 triệu đồng (tổ chức) |
| Hợp đồng lao động | Ký đúng loại, cảnh báo hết hạn — tránh tự động thành HĐ không xác định thời hạn ngoài ý muốn | Tranh chấp khi chấm dứt HĐ |
| Chậm đóng BHXH | Tính lãi + phạt hành chính, bị công khai danh sách | Ảnh hưởng uy tín, quyền lợi NLĐ |
Tuân thủ bằng hệ thống thay vì trí nhớ
Điểm chung của mọi rủi ro trên: chúng phát sinh khi dữ liệu nằm rải rác (Excel chấm công, file lương, hồ sơ giấy) và việc cập nhật luật phụ thuộc vào một vài cá nhân. Hệ thống CoreHRM đưa toàn bộ chuỗi chấm công → tính lương → thuế → BHXH về một nguồn dữ liệu duy nhất: giờ OT tự động đối chiếu giới hạn 40h/tháng, phụ cấp ca đêm tự tính đúng tỷ lệ, hợp đồng sắp hết hạn được cảnh báo hàng loạt, số liệu báo cáo lao động định kỳ xuất sẵn theo mẫu. Đó là cách 200+ doanh nghiệp và nhà máy — nhiều đơn vị dùng hệ thống trên 10 năm — vượt qua các kỳ thanh tra lao động mà không bị động.
Câu hỏi thường gặp
Lương tối thiểu vùng 2026 áp dụng từ khi nào?
Từ 01/01/2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP: Vùng I 5.310.000đ, Vùng II 4.730.000đ, Vùng III 4.140.000đ, Vùng IV 3.700.000đ/tháng.
Trần đóng BHXH 2026 là bao nhiêu?
Từ 01/01–30/06/2026: 46,8 triệu đồng/tháng (20 × lương cơ sở 2,34 triệu). Từ 01/07/2026: 50,6 triệu đồng/tháng (20 × lương cơ sở mới 2,53 triệu theo NĐ 161/2026/NĐ-CP).
Doanh nghiệp tư nhân có bị ảnh hưởng khi lương cơ sở tăng không?
Có, gián tiếp: trần đóng BHXH/BHYT tăng theo, ảnh hưởng người lao động có lương trên 46,8 triệu đồng/tháng; mức hưởng một số chế độ BHXH tính theo lương cơ sở cũng thay đổi.
Tổng tỷ lệ đóng bảo hiểm bắt buộc 2026 là bao nhiêu?
32% tiền lương làm căn cứ đóng — doanh nghiệp 21,5%, người lao động 10,5% (BHXH 8% + BHTN 1% + BHYT 1,5%).
Một lần cập nhật luật — áp dụng cho cả hệ thống
CoreHRM cập nhật lương tối thiểu, biểu thuế, trần BHXH 2026 sẵn trong phần mềm. HR chỉ kiểm tra và phê duyệt — không sửa công thức thủ công.
Đặt lịch tư vấn miễn phí →
