Trả lời nhanh: Từ 01/07/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật 41/2024/QH15) thay thế toàn bộ Luật BHXH 2014, mang lại 8 thay đổi chính: giảm điều kiện hưởng lương hưu còn 15 năm đóng, siết điều kiện rút BHXH một lần, mở rộng đối tượng tham gia bắt buộc (lao động không trọn thời gian, chủ hộ kinh doanh có đăng ký), dùng “mức tham chiếu” thay lương cơ sở khi tính trần đóng, tăng quyền lợi thai sản, mở rộng phạt chậm/trốn đóng, và nhiều điều chỉnh khác. Đây là bài tổng hợp cập nhật nhất — thay thế toàn bộ các bài liệt kê chính sách theo mốc 2019-2023 cũ đã lỗi thời.
8 thay đổi chính của Luật BHXH 2024
- Giảm điều kiện hưởng lương hưu còn 15 nămTừ 20 năm đóng BHXH tối thiểu xuống còn 15 năm — giúp nhiều người lao động tham gia muộn dễ đạt điều kiện hưởng lương hưu hằng tháng. Xem điều kiện hưởng lương hưu 2026.
- Siết điều kiện rút BHXH một lầnNgười tham gia BHXH từ 01/07/2025 không còn được rút một lần theo diện “sau 12 tháng nghỉ việc” — chỉ áp dụng cho các trường hợp đặc biệt. Xem điều kiện rút BHXH một lần 2026.
- Mở rộng đối tượng tham gia bắt buộcBổ sung các nhóm: lao động làm việc không trọn thời gian có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp không hưởng tiền lương; hợp đồng mang tên gọi khác nhưng có nội dung như HĐLĐ vẫn thuộc diện bắt buộc (khoản 1 Điều 2). Hợp đồng lao động từ đủ 01 tháng trở lên vẫn thuộc diện bắt buộc như trước — mốc này đã áp dụng từ 01/01/2018.
- Đổi “lương cơ sở” thành “mức tham chiếu”Khi tính trần đóng BHXH/BHYT (20 lần), dùng khái niệm mới “mức tham chiếu” (2.340.000đ đến 30/06/2026; 2.530.000đ từ 01/07/2026 theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP) thay vì trực tiếp “lương cơ sở”.
- Mức trần BHTN tính riêng theo lương tối thiểu vùngTừ 01/01/2026 (Luật Việc làm 2025), trần đóng BHTN = 20 × lương tối thiểu vùng cho mọi đối tượng — không còn tách riêng khu vực nhà nước.
- Siết xử lý chậm, trốn đóng BHXHDoanh nghiệp trốn đóng phải nộp đủ + 0,03%/ngày, có thể bị phạt hành chính và truy cứu hình sự (Điều 216 BLHS). Xem phạt chậm/trốn đóng BHXH 2026.
- Mở rộng quyền lợi cho lao động đi nước ngoàiGhi nhận cộng gộp thời gian tham gia BHXH cả trong và ngoài nước cho lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài và lao động nước ngoài tại Việt Nam.
- Khuyến khích bảo lưu thay vì rút một lầnNghỉ việc mà không rút một lần thì thời gian đóng được bảo lưu (Điều 71 Luật BHXH 2024) để cộng dồn về sau. Đến tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ điều kiện lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, người lao động không hưởng một lần, không bảo lưu có thể yêu cầu hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đã đóng (Điều 23) — trong thời gian hưởng trợ cấp này được ngân sách nhà nước đóng BHYT (điểm u khoản 3 Điều 12 Luật BHYT sửa đổi 2024).
Bảng so sánh nhanh: Luật BHXH 2014 vs Luật BHXH 2024
| Nội dung | Luật BHXH 2014 (cũ) | Luật BHXH 2024 (hiện hành từ 01/07/2025) |
|---|---|---|
| Điều kiện hưởng lương hưu | Đủ tuổi + 20 năm đóng | Đủ tuổi + 15 năm đóng |
| Đối tượng bắt buộc | HĐLĐ từ đủ 01 tháng trở lên (từ 01/01/2018); chưa quy định riêng lao động không trọn thời gian | Giữ HĐLĐ từ đủ 01 tháng; bổ sung lao động không trọn thời gian, chủ hộ kinh doanh có đăng ký |
| Rút BHXH một lần | Sau 12 tháng nghỉ việc, chưa đủ 20 năm | Chỉ người tham gia trước 01/07/2025 còn áp dụng mốc này |
| Căn cứ tính trần đóng | Lương cơ sở | Mức tham chiếu (khái niệm mới) |
| Xử lý trốn đóng | Phạt hành chính | Phạt hành chính + có thể truy cứu hình sự |
Doanh nghiệp cần làm gì để tuân thủ đúng?
- Rà soát lao động bán thời gian và hợp đồng mang tên khác — lao động không trọn thời gian có lương từ mức thấp nhất, hợp đồng dịch vụ/khoán có nội dung như HĐLĐ nay thuộc diện đóng BHXH bắt buộc.
- Cập nhật quy trình tư vấn nghỉ việc — phân biệt đúng mốc tham gia trước/sau 01/07/2025 khi giải đáp về rút BHXH một lần.
- Theo dõi lãi chậm đóng 0,03%/ngày và tránh để phát sinh nợ BHXH kéo dài.
- Cập nhật hồ sơ người quản lý doanh nghiệp hưởng lương vào diện đóng BHXH bắt buộc nếu chưa tham gia.
Module BHXH của CoreHRM cập nhật đầy đủ các thay đổi từ Luật BHXH 2024, tự động áp đúng điều kiện theo mốc tham gia của từng nhân viên, tính đúng mức đóng theo mức tham chiếu mới và cảnh báo nợ BHXH trước khi phát sinh lãi chậm đóng.
Câu hỏi thường gặp
Luật BHXH 2024 có hiệu lực từ khi nào?
Từ 01/07/2025, thay thế toàn bộ Luật Bảo hiểm xã hội 2014.
Thay đổi lớn nhất của Luật BHXH 2024 là gì?
Hai thay đổi lớn nhất: giảm điều kiện hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm đóng BHXH, và siết điều kiện rút BHXH một lần đối với người tham gia từ 01/07/2025.
Hợp đồng lao động bao lâu thì phải đóng BHXH bắt buộc theo luật mới?
Từ đủ 01 tháng trở lên. Mốc này đã áp dụng từ 01/01/2018 và Luật BHXH 2024 giữ nguyên; điểm mở rộng của luật mới là bổ sung lao động làm việc không trọn thời gian có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất.
“Mức tham chiếu” trong Luật BHXH 2024 là gì?
Là khái niệm mới thay thế “lương cơ sở” khi tính trần đóng BHXH, BHYT (20 lần mức tham chiếu). Từ 01/07/2026, mức tham chiếu là 2.530.000đ/tháng (Nghị định 161/2026/NĐ-CP; đến 30/06/2026 là 2.340.000đ), hiện bằng mức lương cơ sở nhưng có thể tách biệt khi điều chỉnh trong tương lai.
Cập nhật đầy đủ Luật BHXH 2024 trong một hệ thống
CoreHRM tự động áp đúng các thay đổi của Luật BHXH 2024 cho từng nhân viên — không cần tra cứu thủ công mỗi khi có thắc mắc.
Đặt lịch demo miễn phí →
Nguồn pháp lý: Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật 41/2024/QH15), hiệu lực 01/07/2025 · Luật Việc làm 2025, hiệu lực 01/01/2026. Liên quan: Điều kiện rút BHXH một lần 2026 · Điều kiện hưởng lương hưu 2026 · FAQ BHXH-BHYT-Thuế TNCN 2026. Thông tin tham khảo — trường hợp cụ thể đối chiếu văn bản hiện hành.
